Autofokus – jak robić ostre zdjęcia

Autofocus, zwany także autofokusem (AF) to nazwa systemu automatycznego ustawienia ostrości, zastosowanego w aparatach cyfrowych. To prawdopodobnie obiło Wam się już o uszy. Dzięki AF aparat szybko łapie ostrość, a Ty otrzymujesz ostre zdjęcia. A co jeśli autofokus w Twoim aparacie nie jest  dokładny? Co jeśli fotografie nie są “ostre jak żyleta”, a Ty wciąż zastanawiasz się jak robić ostre zdjęcia?

Ostre zdjęcia – jak działa autofocus

Bez znaczenia, czy masz lustrzankę, czy kompakt. Aparat z wymiennym obiektywem czy też nie. Poniższe rady znajdą zastosowanie w znakomitej większości przypadków. 

3 TRYBY PRACY AUTOFOKUSA

Większość aparatów cyfrowych wyposażonych jest w trzy tryby pracy autofocusa: pojedynczy, ciągły oraz tryb mieszany.

TRYB POJEDYNCZY

To zdecydowanie najbardziej powszechnie używany tryb autofokusa. Idealny do wykonywania zdjęć obiektów nieruchomych: śpiących dzieci, fotografii makro czy produktowej. To także dobra opcja, gdy fotografujemy w dość ciemnym pomieszczeniu, a aparat ma problem z ustawieniem ostrości. Po wciśnięciu spustu migawki do połowy, aparat raz ustawia ostrość. Inaczej mówiąc, ostrość zostaje “zablokowana” na tak długo, jak długo pozostaje wciśnięty spust migawki do połowy, a my możemy spokojnie zrobić zdjęcie lub je przekadrować.

TRYB CIĄGŁY

Ten tryb autofokusa przeznaczony jest do fotografowania obiektów w ruchu. Raz ustawiona ostrość na poruszającym się obiekcie, będzie za nim “podążać” tak długo, jak długo trzymasz wciśnięty przycisk migawki do połowy. Niezależnie, czy obiekt oddala się od obiektywu, przybliża, czy może porusza na boki. Idealne rozwiązanie, gdy próbujesz uchwycić dzieciaki w ruchu czy ruchliwego zwierzaka.

TRYB MIESZANY

Rozwiązanie łączące dwa powyższe tryby. Jeśli nie do końca wiesz, czego spodziewać się po fotografowanym obiekcie, wtedy zdecyduj się na tryb mieszany, zwany Al Focus. W tym trybie aparat pracuje jak w trybie pojedynczym (po wciśnięciu migawki do połowy, ostrość zostaje zablokowana), chyba, że fotografowany obiekt zaczyna się przemieszczać. Wtedy AF zaczyna pracować, jak w trybie ciągłym.

Jak to często w fotografii bywa – nie istnieje rozwiązanie idealne. Tryb mieszany występuje tylko w niektórych modelach aparatów, poza tym lubi zawodzić. 

PUNKTY AUTOFOKUSA

Pomogą Ci ustawić ostrość na konkretnym elemencie kadru. Są aparaty, które posiadają tylko jeden punkt AF, na samym środku kadru. Wtedy ustawiasz ostrość, wciskając migawkę do połowy, i zdjęcie przekadrowujesz. Są też takie, gdzie mamy kilka, kilkanaście czy nawet kilkadziesiąt punktów autofocusa w aparacie.

Jak wybrać odpowiedni punkt?

Możesz pójść na łatwiznę i pozwolić aparatowi samemu zdecydować, gdzie złapie ostrość. Pamiętaj przy tym, że automatyka zawsze będzie faworyzować pierwszy plan. Ja jednak zachęcam do świadomego fotografowania i odradzam tę opcję.

UWAŻAJ NA TE SYTUACJE

Jest kilka przypadków, kiedy mechanizm autofokusa może nas zawieść, a raczej, zawiedzie niemal na pewno. Uwaga na:

• Mało kontrastowe powierzchnie, takie jak biała ściana czy czyste niebo.
• Wzory wypełniające cały kadr (tekstylia, tapeta)
• Przedmioty w ciemnym pomieszczeniu.
• Elementy blisko siebie, jak na przykład źrenica i rzęsy. Aparat nie będzie potrafił zdecydować, na skupić ostrość.
• Intensywnie odblaskowe czy świecące powierzchnie (oszklone budynki)

W takich przypadkach, kiedy wyraźnie widzisz, że Twój aparat “zgłupiał”, najlepszym wyjściem jest wyłączenie AF i przejście w tryb MF czyli Manual Focus. Ni mniej ni więcej, oznacza to, że wyłączamy silnik w aparacie/obiektywie i sami, za pomocą pierścienia na obiektywie, ustawiamy ostrość na odpowiednim elemencie. W aparatach analogowych był to jedyny sposób na zdjęcia ostre jak tasak. Wiele nowszych modeli aparatów kompaktowych czy lustrzanek posiada dotykowy ekran, w który wystarczy kliknąć, aby ustawić ostrość na dowolnym elemencie zdjęcia. Tak jak w smartfonach. Także ostrzenie w trybie Live View, czyli podglądem na żywo na wyświetlaczu, może przynieść zaskakująco dobre efekty.

Mam nadzieję, że się podoba!